VERANDEREN ZONDER WEERSTAND

Bij de start van een veranderingstraject krijgen we vaak de vraag “Hoe kan ik veranderen zonder weerstand?”. Onze eerste wedervraag is dan waarom iemand daar überhaupt naar streeft. Het is niet wenselijk om weerstand te willen voorkomen of vermijden, het is de vraag hoe je er op de juiste manier mee om gaat. Weerstand kan je juist helpen om op een gedegen manier invulling te geven aan een verandering.
Het ontstaan van weerstand in een veranderingstraject is eenvoudig te verklaren; De natuurlijk reactie van mensen op welke verandering dan ook is weerstand. Zelfs wanneer iemand zelf de beslissing heeft genomen om iets te willen veranderen. Mensen houden alles nu eenmaal graag zoals het is.
Weerstand wordt groter wanneer betrokkenen het idee hebben ergens geen invloed op te hebben. Hoe kleiner de invloed, hoe groter de weerstand. Ook de impact van de verandering speelt een rol. Hoe meer invloed het op iemand heeft (qua tijdsbesteding, baanzekerheid, werkomgeving etc.), hoe groter de weerstand wordt. Tot slot speelt ook de mate waarin een verandering onderbouwd wordt een rol. Hoe minder aandacht er is voor communicatie over de verandering, hoe groter de weerstand.
Weerstand zet mensen aan het denken en zet iets in beweging. Het is daarom belangrijk om er voldoende aandacht aan te besteden en er op de juiste manier mee om te gaan.

Lees ook onze whitepaper over ontwikkeling van leiderschap, samenwerking & vertrouwen in teams

Naar de whitepaper

Organisatieontwikkeling en transformatie worden in veel organisaties benaderd als geplande verandering. Dit betekent dat er een urgentie tot verandering wordt gecreëerd en dat er een team wordt gevormd om de verandering te leiden, te plannen en te communiceren aan de organisatie. Van de organisatie wordt vervolgens verwacht dat deze de plannen uitvoert. Het is een aanpak waarmee veel veranderings-, HR- en OD-leiders bekend zijn. Het is ook een aanpak waarvan vaak verwacht wordt dat deze ingezet wordt. Op deze manier organisatieontwikkeling leiden is het equivalent van op reis gaan met een duidelijke bestemming in gedachten en een gedetailleerd reisschema dat van tevoren vastligt.

Omgaan met weerstand

Weerstand kan je helpen. Het is nooit een reden om een weloverwogen verandering te stoppen, maar het kan juist gezien worden als een uitnodiging om te gaan begrijpen wat er leeft in de organisatie. Bij weerstand volop doorduwen om de verandering er maar doorheen te krijgen en/of er geen aandacht aan geven is niet de oplossing.

Besef je dat degene die de verandering doorvoert aan de makkelijke kant staat. Degenen die de verandering moeten ondergaan hebben uiteindelijk met de consequenties te maken. Zoals bijvoorbeeld gewoontes die veranderen, nieuwe vaardigheden die nodig zijn of het ontstaan van onzekerheid over het behoud van werk. Dat verdient respect en aandacht.

Verschillende soorten weerstand

Weerstand is opgebouwd uit 2 elementen:

  • Rationele & reële weerstand, deze vorm van weerstand is gebaseerd op gegronde meningen en argumenten. Dit zorgt voor input voor de (vervolg)stappen die genomen worden. Er is geen reden om dit niet mee te nemen in het veranderplan.
  • Irrationele weerstand, dit is weerstand die is gebaseerd op het gevoel van iets moeten. Hierbij is het belangrijk om de spanning weg te nemen en te beginnen met luisteren. Er zorg voor te dragen dat betrokkenen zich onderdeel voelen van een verandering in plaats van dat ze het zien als iets dat ze overkomt.

Weerstand is geen vijand, maar een vriend

Het ergste wat je kan doen bij weerstand is er tegen vechten en de verandering doordrukken, dan wordt het juist groter. Je wilt ook niet dat de weerstand ondergronds gaat maar juist een sfeer creëren waarbinnen betrokkenen de weerstand die ze hebben durven uiten. Weerstand vraagt om het geven van ruimte, aan het verenigen van perspectieven en het leren van wat er speelt in de organisatie.

Zorg er tijdens een verandering voor dat alles geadresseerd is. Mensen kunnen bij een verandering betrokken worden door ze te informeren, de dialoog aan te gaan, naar ze te luisteren, open te staan voor hun mening en ze invloed te geven. In welke mate en op welke manier dit het beste aangepakt kan worden verschilt per situatie.

Aandachtspunten bij een verandering

  • Weerstand betekent niet dat een verandering niet succesvol kan zijn. Neem er de tijd voor en neem andere perspectieven serieus.
  • Maak onderscheid tussen rationele & reële weerstand en irrationele weerstand en kies voor beide de juiste aanpak.
  • Bedenk van tevoren hoe betrokkenen een rol kunnen spelen in de besluitvorming en waar ze mogelijk invloed kunnen krijgen.
  • Zorg voor een plan van aanpak dat ingaat op hoe iedereen wordt meegenomen in en/of geïnformeerd over de verandering.

Meer lezen over leiderschap en het begeleiden van jouw team(s)?

Download de whitepaper “Ontwikkeling van leiderschap, samenwerking & vertrouwen in teams”

Naar de whitepaper